Baş Ağrısı ve Migren Rehberi
Baş ağrısı türlerini, migren aurasını, ilaç aşırı kullanımını ve acil değerlendirme gerektiren belirtileri ayırt etmeye yardımcı olan hasta rehberi.
İçindekiler
Sık görülen baş ağrısı türleri
Baş ağrısı tek bir hastalık değildir. Migren, gerilim tipi baş ağrısı ve küme baş ağrısı gibi birincil baş ağrılarında başka bir hastalık ağrıyı açıklamaz; yine de doğru sınıflandırma tedavi seçimini değiştirir. Gerilim tipi ağrı çoğu kez iki taraflı baskı veya sıkışma gibi hissedilir. Migren sıklıkla orta ya da şiddetli, zonklayıcı ve hareketle artan ağrıya; bulantı ile ışık veya sese hassasiyete yol açar. Küme baş ağrısı daha seyrektir; tek göz çevresinde çok şiddetli ağrıya aynı tarafta yaşarma, kızarma veya burun bulguları eşlik edebilir.
- Ağrının başlangıç saatini, süresini, yerini ve eşlik eden belirtileri kaydedin.
- Kullandığınız reçeteli ve reçetesiz ilaçları ve ay içindeki kullanım günlerini not edin.
- Yeni veya değişen bir örüntüyü yalnızca ‘migren’ diye varsaymayın; değerlendirme isteyin.
Migren ve aura
Aura, bazı migren ataklarında ağrıdan önce, ağrıyla birlikte veya nadiren ağrısız ortaya çıkan geçici nörolojik belirtilerdir. Görmede zikzaklar, ışıklar veya kör alan; yüzde ya da kolda yayılan karıncalanma; konuşmada güçlük görülebilir. Belirtiler genellikle kademeli gelişir ve geçicidir. İlk kez olan, alışılmış örüntüden farklı kalan ya da güçsüzlük ve kalıcı konuşma bozukluğu yapan bir tablo inmeden evde ayırt edilemez; acil değerlendirme gerekir.
Acil uyarı işaretleri
Baş ağrılarının çoğu acil değildir; bazı örüntüler kanama, enfeksiyon, inme veya başka ikincil nedenlerle ilişkili olabilir. Saniyeler içinde zirveye çıkan yeni ve çok şiddetli ağrı, yeni güçsüzlük veya uyuşma, bilinç değişikliği, nöbet, ateş ve ense sertliği, yeni görme ya da konuşma bozukluğu acil değerlendirme gerektirir. Gebelik veya lohusalıkta yeni şiddetli ağrı, kafa travması sonrası ağrı ve giderek kötüleşen yeni ağrı da geciktirilmemelidir. İlk kez 50 yaşından sonra başlayan baş ağrısı veya öksürme, hapşırma, ıkınma ya da eforla tetiklenen yeni ağrı, ani acil belirtiler yoksa bile zamanında hekim değerlendirmesi gerektirir.
İlaç aşırı kullanımını önleme
Akut ağrı ilaçlarının sık kullanımı bazı kişilerde baş ağrısını daha sık hale getirebilir. Risk, ilaç sınıfına ve ay içindeki kullanım günlerine göre değiştiği için tek bir sayı herkes için güvenli sınır değildir. Reçetesiz ürünler, kafein içeren birleşik ilaçlar ve migrene özgü tedaviler dahil tüm kullanımı hekime bildirin. İlacı aniden kesmek bazı durumlarda uygun olmayabilir; azaltma ve koruyucu tedavi planı kişiye göre yapılır.
- Dozları kendiliğinizden artırmayın veya birden çok üründeki aynı etken maddeyi üst üste almayın.
- Ayda kaç gün akut ilaç kullandığınızı takip edin.
- Sık atak, işlev kaybı veya yan etki varsa koruyucu seçenekleri nöroloji görüşmesinde değerlendirin.
Periferik sinir blokları hakkında
Baş ve ense çevresindeki belirli sinirlere lokal anestezik, bazen başka bir ilaçla birlikte uygulanması bazı baş ağrısı tablolarında düşünülebilir. İşlem herkese uygun değildir; beklenen yarar, kullanılan madde, gebelik veya emzirme, kan sulandırıcılar, enfeksiyon, alerji ve geçici uyuşma ya da ağrı gibi riskler işlem öncesi değerlendirilir. Yanıtın süresi ve düzeyi kişiden kişiye değişir; ağrısız yaşam garantisi vermez ve kapsamlı migren planının yerini tutmaz.