Baş Ağrısında Periferik Sinir Blokları
Oksipital, supraorbital veya supratroklear sinir çevresine yapılan enjeksiyonlar bazı baş ağrılarında geçici rahatlama sağlayabilir; uygunluk, ilaç içeriği, belirsiz yarar ve riskler kişiye özel görüşülmelidir.
İçindekiler
İşlem nedir?
Periferik sinir bloğunda lokal anestezik, bazen kortikosteroid ile birlikte, baş ve saçlı derinin duyusuna katkıda bulunan bir sinirin çevresine enjekte edilir. Büyük oksipital sinir başın arka kısmı ve tepe duyusuna; supraorbital ve supratroklear sinirler alın ve göz çevresi duyusuna katkıda bulunur. Ön bölgedeki sinirlerin blokları bazı uzman birimlerde ek kraniyal blok olarak önerilebilir; hangi baş ağrısı tanısı için, hangi kanıtla ve hangi hedefle seçildiği açıklanmalıdır. Enjeksiyon siniri kesmez ve baş ağrısının temel yatkınlığını ortadan kaldırmaz.
Bu yaklaşım daha geniş bir baş ağrısı planının parçasıdır. Baş ağrısı türünün doğrulanması, yeni veya ikincil bir neden düşündüren bulguların dışlanması ve koruyucu/atak tedavileri gibi seçeneklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. 'Migren iğnesi' sözü farklı tedaviler için kullanıldığı için önerilen ilacın ve hedef sinirin adı açıkça sorulmalıdır.
Hangi durumlarda değerlendirilebilir?
Kronik veya işlev kaybına yol açan migren, küme baş ağrısında belirli dönemler, oksipital nevralji ya da ilaç aşırı kullanımında geçiş planı gibi durumlarda uzman değerlendirmesiyle düşünülebilir. Baş ağrısı günlüğü, atak sıklığı, önceki tedaviler, eşlik eden hastalıklar ve gebelik veya emzirme durumu kararı etkiler.
Yeni başlayan çok şiddetli baş ağrısı, ateş ve ense sertliği, bilinç değişikliği, nöbet, yeni güçsüzlük veya görme/konuşma kaybı varsa blok değerlendirmesinden önce acil nedenler dışlanmalıdır. Sık baş ağrısında ilaç aşırı kullanımı ve uygun koruyucu tedavi seçenekleri de görüşülür.
Beklenen yarar ve belirsizlik
Bazı kişilerde baş ağrısı günleri veya şiddeti geçici azalır; yarar birkaç gün ya da hafta sürebilir, bazen daha uzun olabilir. Cambridge University Hospitals'ın büyük oksipital sinir bloğu bilgisi, bu belirli blokta yaklaşık üç kişiden birinin yararlı yanıt almadığını bildirir. Bu oran supraorbital veya supratroklear bloklara genellenemez. Leeds Teaching Hospitals, kraniyal blok çalışmalarının çoğunun küçük olduğunu ve kimin yanıt vereceğinin güvenilir biçimde öngörülemediğini belirtir.
İşlem fayda görmeyebilir, tam ağrısızlık sağlamayabilir ve diğer tedavilerin yerini kendiliğinden almaz. Tekrarlama kararı önceki yanıt, kullanılan steroidin toplam maruziyeti ve riskler üzerinden verilmelidir; 'gerektiğinde güvenle sınırsız tekrarlanabilir' şeklinde yorumlanmamalıdır. Yanıt baş ağrısı günlüğünde ağrı günü, şiddet, kullanılan ilaç ve işlevle birlikte izlenebilir.
Nasıl yapılır ve sonrasında ne olur?
Hedef, muayene ve anatomik işaretlerle, bazı durumlarda ultrasonla belirlenir. Cilt temizlenir ve ince bir iğneyle ilaç verilir. İşlem kısa sürebilir fakat iğne batması, basınç, yanma, rahatsızlık veya ağrı hissedilebilir. Baş dönmesi olabileceğinden merkez kısa gözlem önerebilir. Araç kullanma, iş, egzersiz ve ilaçlarla ilgili taburculuk talimatı uygulamayı yapan ekipten alınmalıdır.
Randevu öncesinde alerjiler, kan sulandırıcılar, diyabet, aktif enfeksiyon, gebelik olasılığı ve kullanılan tüm ilaçlar bildirilmelidir. Kan sulandırıcı hiçbir ilaç işlemi yapacak ekip açık bir plan vermeden kesilmemelidir. İşlemden vazgeçme veya alternatifleri yeniden görüşme hakkı onam sürecinin parçasıdır.
Riskler ve ne zaman yardım alınmalı?
Enjeksiyon yerinde ağrı, hassasiyet, morarma veya kanama; baş dönmesi; geçici baş ağrısı artışı; uyuşma ve enfeksiyon görülebilir. İlaca karşı alerjik reaksiyon mümkündür. Steroid kullanılırsa geçici kan şekeri yükselmesi, ciltte incelme veya renk değişikliği ve küçük bir alanda saç kaybı gibi ek etkiler olabilir. Nadir ciddi komplikasyonlar kişisel onam görüşmesinde ele alınmalıdır.
Yayılan kızarıklık, sıcaklık, akıntı, ateş veya giderek artan ağrı için sağlık ekibiyle hızla görüşün. Nefes darlığı, yüz/dil şişmesi, bayılma, yeni kalıcı güçsüzlük ya da bilinç değişikliği acil yardım gerektirir. Bu metin kişisel uygunluk değerlendirmesi veya işleme özgü onam değildir.
Kaynaklar
- Greater occipital nerve block for headache (yeni sekmede açılır) — Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust
- Cranial nerve blocks including greater occipital nerve blocks (yeni sekmede açılır) — Leeds Teaching Hospitals NHS Trust
- Techniques for facial blocks (yeni sekmede açılır) — Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust
- Occipital nerve block (yeni sekmede açılır) — The Dudley Group NHS Foundation Trust