Faset Kaynaklı Ağrı ve Medial Dal Blokları

Faset eklemleri ve ağrı

Faset eklemleri omurların arka bölümünde hareketi yönlendiren küçük eklemlerdir. Yaşa bağlı değişiklikler bu eklemlerde sık görülür, ancak görüntülemede değişiklik bulunması ağrının mutlaka buradan geldiğini göstermez. Bel, kalça veya kaba et çevresinde hissedilen ve bazı hareketlerle artan ağrı faset kaynaklı olabilir; disk, kas, sakroiliak eklem ve başka yapılar da benzer yakınmalar yapabilir.

Muayene ve görüntüleme enfeksiyon, kırık, kanser, belirgin sinir basısı ya da başka ciddi nedenleri değerlendirmeye yardım eder. Tek bir muayene bulgusu veya MRG görüntüsü faset ağrısını kesinleştirmez. Yeni mesane-bağırsak kontrol kaybı, eyer bölgesinde uyuşma veya ilerleyen bacak güçsüzlüğü varsa enjeksiyon randevusu beklenmemeli ve acil değerlendirme alınmalıdır.

Medial dal bloğunun tanısal rolü

Medial dallar faset eklemlerinden ağrı sinyali taşıyan küçük sinirlerdir. Tanısal blokta sinirlerin yakınına az miktarda lokal anestezik verilir ve kişi önceden belirlenen hareketlerde ağrısındaki değişimi kaydeder. Geçici belirgin azalma, hedeflenen eklemlerin ağrıya katkıda bulunabileceğini düşündürür; kaynağı kesin kanıtlamaz. Yanlış olumlu ve yanlış olumsuz sonuçlar mümkündür.

NICE, kronik lokalize bel ağrısında medial dal bloğunu radyofrekans denervasyona olası yanıtı değerlendiren tanısal araç olarak tanımlar. Radyofrekans ayrı bir işlemdir. Olumlu blok sonucu bile uzun süreli yararı garanti etmez; karar, cerrahi dışı tedaviler, işlev kaybı, kişinin hedefleri ve kişisel risklerle birlikte verilir.

İşlem, floroskopi ve kontrast

Kişi genellikle yüzüstü yatırılır, cilt antiseptikle temizlenir ve cilt altına lokal anestezik uygulanır. İğne, floroskopi denen canlı X-ışını görüntüsüyle kemik hedefe yönlendirilir; bazı uygulamalarda konumu değerlendirmek için az miktarda iyotlu kontrast kullanılır. Floroskopi iğne yerleşimini kolaylaştırır fakat damar ve sinirlerin tümünü doğrudan göstermez ve komplikasyonları sıfırlamaz.

X-ışını iyonlaştırıcı radyasyon içerir. Ekip en düşük kabul edilebilir maruziyeti en kısa sürede kullanmayı amaçlar. Gebelik veya gebelik olasılığı önceden bildirilmelidir. Kontrast kullanılacaksa önceki kontrast reaksiyonları, alerjiler ve önemli böbrek sorunları konuşulmalıdır. Kontrast dağılımı değerlendirmeye yardım eder, ancak maksimum güvenlik ve başarı garantisi değildir.

Sonuç nasıl yorumlanır?

Cilt uyuşturma iğnesi ve blok sırasında batma, basınç, rahatsızlık veya ağrı hissedilebilir. Lokal anestezi ağrıyı kısa süre azaltabilir, hiç fayda sağlamayabilir ya da ağrı geçici olarak artabilir. İşlem masasında bildirilen bir yüzde tek başına tanı veya uzun dönem tedavi başarısı değildir. Sonuç önceden tanımlanan etkinlikler ve ağrı günlüğü üzerinden değerlendirilir.

Ağrı azalırsa rehabilitasyon ve günlük etkinliğe katılmak kolaylaşabilir; acısız ve tam performans vaat edilemez. Azalma olmazsa bu sonuç da sonraki değerlendirmeye bilgi sağlar. Daha geniş plan egzersiz, eğitim, uyku, ruh sağlığı, kilo, iş uyarlaması ve uygun ilaç seçeneklerini kapsayabilir.

Riskler, hazırlık ve sonrasında

Riskler enjeksiyon yerinde ağrı ve morarma, kanama, enfeksiyon, geçici uyuşma veya güçsüzlük, baş dönmesi, alerjik reaksiyon, ağrı artışı ve nadiren sinir hasarını içerir. Steroid kullanılırsa kan şekeri yükselmesi, yüzde kızarma, adet düzeninde geçici değişiklik ve yerel doku etkileri görülebilir. Her blok steroid içermez; amaç ve ilaç içeriği onam görüşmesinde açıklanmalıdır.

Kan sulandırıcılar, diyabet, enfeksiyon, alerji ve gebelik olasılığı ekibe bildirilir; hiçbir kan sulandırıcı kendiliğinden kesilmez. Merkezin araç kullanma ve refakatçi talimatına uyulur. Ateş, yayılan kızarıklık, yeni kalıcı güçsüzlük, idrar-dışkı kontrolünde değişiklik veya şiddetlenen ağrı için hızla tıbbi yardım alınmalıdır.

Kaynaklar

1. Quality statement 6: Spinal injections (yeni sekmede açılır) — National Institute for Health and Care Excellence
2. Facet joint injections and medial branch block (yeni sekmede açılır) — The Dudley Group NHS Foundation Trust
3. Fluoroscopy (yeni sekmede açılır) — U.S. Food and Drug Administration